Το Βασίλειο του Πόντου ή Βασίλειο των Μιθριδατών (302 – 64 π.Χ.)

 

Της Μαριάννας Κορομηλά

normal mithridatis3 Το Βασίλειο του Πόντου ή Βασίλειο των Μιθριδατών (302   64 π.Χ.)

Φώτο: Άρης Βούρης, Περιοδικό Αρχαιολογία,  Αμάσεια (Εσωτερικός Πόντος). Στην δυτική όχθη του ποταμούη Ίρι, οι Μιθριδάτες βασιλείς έχτισαν, γύρω στο 300, π.Χ. την πρωτεύουσα τους.  Ενίσχυσαν με πύργους και τέιχη το απρόσιτο φαράγγι και λάξεψαν στον βράχο του μνημειθώδεις βασιλικούς τάφους που δεπόζουν της παλιάς πόλης.

Κοιτίδα αυτού του ιδιόμορφου «ελληνιστικού» Βασιλείου ήταν η Αμάσεια, μια καλά οχυρωμένη πόλη του μεσόγειου Πόντου, χτισμένη πάνω σε ένα φαράγγι απ’ όπου περνά ο ποταμός Ίρις. Το ιστορικό της ίδρυσης του έχει άμεση σχέση με την εκ­στρατεία του Μεγάλου Αλεξάν­δρου στη δυτική Ασία, τη συν­τριβή των περσικών δυνάμεων και την κατάλυση της τεράστιας Περσικής Αυτοκρατορίας των Αχαιμενιδών.

Ο στρατός του Μακεδόνα βασι­λιά δεν είχε προχωρήσει βόρεια της Άγκυρας και έτσι ολόκλη­ρος ο δυτικός Πόντος συνέχισε να διοικείται από σατράπες περ­σικής καταγωγής (ενώ ο απομο­νωμένος ανατολικός Πόντος δεν είχε ποτέ κατακτηθεί ου­σιαστικά). Μετά τον θάνατο του Αλέξανδρου και τη δημιουργία των Ελληνιστικών Βασιλείων, ο Μιθριδάτης Α’ κήρυξε τον δυτι­κό Πόντο ανεξάρτητο και ίδρυ­σε το 302 π.Χ. (ή ίσως λίγο νωρί­τερα) το μικρό βασίλειο του Πό­ντου, χωρίς να καταλύσει το πο­λίτευμα των παραθαλάσσιων ελ­ληνικών πόλεων, που έλεγχαν τις αγορές και την εμπορική ναυτιλία. Δίχως τους έμπειρους Έλληνες το νεαρό κράτος δεν θα μπορούσε να αναπτυχθεί οι­κονομικά. Επίσημη γλώσσα του κράτους ήταν τα ελληνικά, και οι Μιθριδάτες προώθησαν τον εξελληνισμό της ενδοχώρας, ενώ οι λιγοστοί Ιρανοί γαιοκτή­μονες, που κατοικούσαν στην εύφορη ημιορεινή περιοχή γύ­ρω από την Αμάσεια, διατήρη­σαν κυρίως τις θρησκευτικές τους δοξασίες. Πολύ αργότερα το Μιθριδατικό Βασίλειο επε­κτάθηκε ανατολικά. Το 183 π.Χ. ο βασιλιάς Φαρνάκης Α’ κατέλα­βε την Κερασούντα, την Τραπε­ζούντα και οι διάδοχοι του άπλωσαν την κυριαρχία τους σε ολόκληρο τον ανατολικό και βό­ρειο Εύξεινο Πόντο (όπως φαί­νεται στο χάρτη). Για ένα μικρό διάστημα, από το 108 μέχρι το 64 π.Χ., ο τελευταίος Μιθριδά­της κατόρθωσε να ενοποιήσει το μεγαλύτερο μέρος της Μαύ­ρης Θάλασσας· το θαλασσινό αυτό βασίλειο στηρίχτηκε στις δεκάδες μικρές και μεγάλες ελ­ληνικές πόλεις και στα πλοία τους.

normal mithridatis4 Το Βασίλειο του Πόντου ή Βασίλειο των Μιθριδατών (302   64 π.Χ.)

Για να ασκούν πλήρη εποπτεία στο θαλασσινό τους βασίλειο, οι Μιθριδάτες είχαν μεταφέρει την πρωτεύουσα τους από την ημιορεινή Αμάσεια στην παράλια Σινώπη, την ελληνική μεγα­λούπολη της Παφλαγονίας. Έτσι τον καιρό εκείνο, στη διάρ­κεια του 2ου και του 1ου αιώνα, η Σινώπη έγινε η πρώτη πόλη του Εύξεινου Πόντου και τα προϊόντα της κατέκτησαν τις αγορές του Βασιλείου. Όμως όλα αυτά δεν κράτησαν για πολύ. Ο Μιθριδάτης ο Ευπάτορας φιλοδοξούσε να διαβεί τα όρια της Μαύρης Θάλασσας και να κατακτήσει τμήματα του ρω­μαιοκρατούμενου ελληνιστικού κόσμου της Μικράς Ασίας. Οι σφοδροί και αλλεπάλληλοι Μιθριδατικοί πόλεμοι εναντίον των Ρωμαίων ανάγκασαν τη Ρω­μαϊκή Αυτοκρατορία να στείλει ισχυρές δυνάμεις στον Πόντο, για να χτυπήσει τις εστίες της αντίστασης. Οι αρχαιοελληνι­κές πόλεις στη νότια ακτή της Μαύρης Θάλασσας καταστρά­φηκαν, πληρώνοντας πολύ ακριβά τη   συμμετοχή  των πλοίων τους στους πολέμους. Οι ρωμαϊκές νίκες οφείλονται κυρίως στις εκστρατείες που διηύθυνε ο στρατηγός Λού­κουλλος μετά το 73 π.Χ., αλλά το έργο της καταστροφής και της κατάκτησης ολοκληρώθηκε μετά το 66 π.Χ., όταν ο Πομπή­ιος νίκησε κατά κράτος τις πο­ντιακές δυνάμεις και ενσωμά­τωσε το Μιθριδατικό Βασίλειο στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, το 64 π.Χ.

 Πηγή: Περιοδικό “Αρχαιολογία”, τεύχος 040

Related posts:

Want more of this? See these Posts:

  1. Σύσκεψη της ηγεσίας των Σκοπίων για το θέμα του ονόματος
  2. Ο Εκπρόσωπος του ΛΑΟΣ για το θέμα των Σκοπίων
  3. ΗΠΑ: Διορισμός υπευθύνου για το κλείσιμο του Γκουαντάναμο
  4. Μακεδονία – Εικόνες ακμής και δόξας στο βασίλειο της Πέλλας
  5. Αλί Αχμέτι: Μέσο πολιτικής διαφήμισης των κομμάτων στα Σκόπια, το ζήτημα της ονομασίας.
Comments