Ο Μέγας Αλέξανδρος έπασχε από σπάνια πάθηση των ματιών;

 

 

alexander Ο Μέγας Αλέξανδρος έπασχε από σπάνια πάθηση των ματιών;

Της Εύης Ελευθεριάδου

Oι ηγεμόνες της αρχαι­ότητας, προσπαθώ­ντας να κλέψουν λίγη από τη δόξα του Με­γάλου Αλεξάνδρου, όπως γρά­φει ο Πλούταρχος, μιμούνταν τη χαρακτηριστική του πόζα με την οποία τον είχε απαθανατίσει ο Λύσιππος: το σαγόνι αναση­κωμένο, το πρόσωπο στραμ­μένο προς τα δεξιά και το κεφάλι και τον λαιμό να γέρ­νουν προς τα αριστερά.

Σύμφωνα με αρχαιολό­γους, η στάση αυτή συμβο­λίζει την υπερηφάνεια της νεό­τητας του Μακεδόνα βασιλιά και τη σιδηρά του θέληση. Δύο Έλ­ληνες οφθαλμίατροι, όμως, υπο­στηρίζουν ότι η στάση αυτή ο­φείλεται σε μία σπάνια πάθηση των ματιών από την οποία έπα­σχε ο Μέγας Αλέξανδρος.

Oι ηγεμόνες της αρχαι­ότητας, προσπαθώ­ντας να κλέψουν λίγη από τη δόξα του Με­γάλου Αλεξάνδρου, όπως γρά­φει ο Πλούταρχος, μιμούνταν τη χαρακτηριστική του πόζα με την οποία τον είχε απαθανατίσει ο Λύσιππος: το σαγόνι αναση­κωμένο, το πρόσωπο στραμ­μένο προς τα δεξιά και το κεφάλι και τον λαιμό να γέρ­νουν προς τα αριστερά.

Ol κ. κ. Ιωάννης Λασκαράτος και Αλέξανδρος Δαμανάκης, κα­θηγητές της Ιστορίας της Ιατρι­κής και της Οφθαλμολογίας, α­ντίστοιχα, στο Πανεπιστήμιο Α­θηνών, μελέτησαν τις αρχαίες πηγές και τις προτομές του Αλε­ξάνδρου επί δύο χρόνια, προ­σπαθώντας  να βρουν μία ιατρική εξήγηση για την παράξενη αυτή στάση του ηγεμόνα. «Συνηθίζε­ται στον κλάδο της Ιστορίας της Ιατρικής να ασχολούμαστε με τις παθήσεις διάσημων προσώ­πων», εξηγεί ο κ. Λασκαράτος. Το αποτέλεσμα των μελετών και η νέα τους θεωρία παρου­σιάστηκε για πρώτη φορά πριν από λίγο καιρό στο βρετανικό επιστημονικό περιοδικό «The Lancet».

Σύμφωνα με τον Πλού­ταρχο, η πόζα του Αλεξάν­δρου, που απαντά σε όλα του τα αγάλματα, ανταποκρίνεται στην πραγματική στάση του κεφαλιού του και δεν οφείλεται σε καλλι­τεχνική ελευθερία. Τα πιο γνω­στά στην αρχαιότητα ήταν αυτά του Λυσίππου, του επίσημου καλλιτέχνη της Βασιλικής αυλής του Αλεξάνδρου. Χαρακτηριστι­κή επίσης είναι η μικροσκοπική προτομή από ελεφαντόδοντο που βρήκε ο Ανδρόνικος στη Βεργίνα. 

 Στο παρελθόν πολλοί προ­σπάθησαν να εξηγήσουν με διά­φορες θεωρίες αυτή τη στάση ως συμβολισμό του χαρακτήρα και του γοήτρου του Μακεδόνα ηγέτη ή ακόμα και ως ορθοπεδι­κή πάθηση. «Αν όμως ήταν ορ­θοπεδικό το πρόβλημα, η πε­ρίεργη στάση του κεφαλιού θα ήταν μόνιμη», διευκρινίζει ο κ. Λασκαράτος, «και ο Αλέξανδρος δεν θα μπορούσε να είναι τόσο καλός ιππέας και πολεμιστής. Κανείς όμως δεν αναφέρει ότι ο Αλέξανδρος περπατούσε πάντα  με το κεφάλι στραβά, κάτι που θα ίσχυε αν η κλίση ήταν μόνιμη“. συμπληρώνει ο κ. Δαμανάκης, ο Αλέξανδρος μπο­ρούσε να ισιώνει το κεφάλι του όποτε ήθελε. «Ορισμένες ο­φθαλμικές διαταραχές δεν είναι αντιληπτές από τα μάτια, αλλά από τη στραβή θέση της κεφα­λής. Στη συγκεκριμένη περίπτω­ση, ο Αλέξανδρος έπασχε με το κεφάλι στραβά, κάτι που θα ίσχυε αν η κλίση ήταν μόνι­μη».

Αντίθετα, συμπληρώνει ο κ. Δαμανάκης, ο Αλέξανδρος μπο­ρούσε να ισιώνει το κεφάλι του όποτε ήθελε. «Ορισμένες ο­φθαλμικές διαταραχές δεν είναι αντιληπτές από τα μάτια, αλλά από τη στραβή θέση της κεφα­λής. Στη συγκεκριμένη περίπτω­ση, ο Αλέξανδρος έπασχε από οφθαλμικό ραιβόκρανο, που οφείλεται σε περιορισμό της κίνησης του κάτω λοξού μυός και ονομάζεται “σύνδρομο brown“. Με άλλα λόγια ο Μέγας Αλέξανδρος στράβωνε το κεφάλι και τα μάτια δεν κοιτούσαν προς τα πάνω αλλά ίσια μπροστά.

Τα Νέα, 15 Μαρτίου 1996

Related posts:

Want more of this? See these Posts:

  1. Στο Δίον της Πιερίας σπάνια χαρακτικά από το μουσείο του Λούβρου
  2. Πτυχές από τη ζωή των αρχαίων Μακεδόνων
  3. Πρόσκληση προς την ΠΓΔΜ από την Κομισιόν
  4. Πολύτιμα ταφικά σύνολα από την αγορά των αρχαίων Αιγών
  5. Αιανή: Στο φως σπάνια ευρήματα
Comments