Για το Σωματείο «Οι Φίλοι του Μουσείου του Μακεδονικού Αγώνα» ο Μακεδονικός αγώνας συνεχίζεται..

 

mouseio makedonikou agona Για το Σωματείο «Οι Φίλοι του Μουσείου του Μακεδονικού Αγώνα» ο Μακεδονικός αγώνας συνεχίζεται..

Η παραλία του Λευκού Πύργου με πλακόστρωτο, στον φακό ανώνυμου φωτογράφου το 1903 (Αρχείο Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα).  Στην Διπλανή φώτο, τιμητικό άγημα στρατιωτών του ΕΛΑΣ μετά την απελευθέωση της Θεσσαλονίκης (Σωκράτης Ιορδανίδης, 1944)

Του Βασίλη Γούναρη*

 Με αφορμή και σήμερα που το Μακεδονικό Ζήτημα βρίσκεται σχεδόν κα­θημερινά στα πρωτο­σέλιδα των εφημερί­δων, πολλοί οδηγοί τα­ξί στη θεσσαλονίκη αγνοούν τη διεύθυνση του Μουσείου του Μακεδονικού Αγώνα. Ωστόσο, μό­νο δέκα χρόνια (σ.σ. Το άρθρο γράφτηκε το  1992) πέρασαν από την ημέρα εκείνη (27 Οκτωβρίου 1982) που ο Κωνσταντίνος Κα­ραμανλής, Πρόεδρος τότε και τώρα της Δημοκρατίας και γό­νος οικογενείας Μακεδονομά­χων, εγκαινίαζε συγκινημένος το Μουσείο αυτό, δίνοντας ένα ευτυχές τέλος σε προσπάθειες πολλών δεκαετιών.

Ο κρητικός Μακεδονομάχος Παύλος Γύπαρης, αφοσιωμένος ακόλουθος του Ελευθερίου Βε­νιζέλου, αποδίδει την πατρότη­τα της ιδέας στον αρχηγό του, που ήδη το 1911, πριν από τους Βαλκανικούς Πολέμους, ορα­ματίστηκε ένα Μουσείο στη Θεσσαλονίκη αφιερωμένο στους πρωταγωνιστές του Μακεδονικού Αγώνα. Η μαρτυρία αυτή δεν φαίνεται να απέχει πολύ από την πραγματικότητα, αφού τον Απρίλιο του 1917, με το διάταγμα 2134 της Προσωρι­νής Κυβέρνησης Βενιζέλου, αποφασίστηκε η ίδρυση «Μακεδονικού Μουσείου».

Τη σκέψη αυτή προώθησε σοβαρά στη δεκαετία του 1940 η Μακεδονική Φιλεκπαιδευτική Αδελφότητα, ενώ μετά το 1950 οι πρωτοβουλίες πέρασαν σε μια ομάδα ιδιωτών, παραγόντων της δημόσιας ζωής και απογό­νων γνωστών Μακεδονομάχων, από τους οποίους σίγουρα ξε­χωρίζουν οι μορφές του Βασίλη Λαοΰρδα, διευθυντή επί σειρά ετών του Ιδρύματος Μελετών Χερσονήσου ταυ Αίμου, και του Γεωργίου Μόδη, υπουργού Βο­ρείου Ελλάδος.

Τον Δεκέμβριο του 1965, ο πρωθυπουργός Γεώργιος Πα­πανδρέου υπέγραψε την απα­ραίτητη απόφαση, η οποία προέβλεπε την ίδρυση του Μου­σείου του Μακεδονικού Αγώ­να. Σύμφωνα με την απόφαση αυτή, το Μουσείο έπρεπε να στεγαστεί στο κτίριο όπου λει­τούργησε το Γενικό Προξενείο  στη θεσσαλονίκη από το 1894 ως το 1912. Το κτίριο αυτό, δημοτικό σχολείο από το 1923, για πολλούς λό­γους, αποτελούσε την καλύτερη λύση.

Η υλοποίηση της απόφασης του Γεωργίου Παπανδρέου αποδείχθηκε εξαιρετικά δύσκο­λη υπόθεση, αφού η μεταστέγα­ση του δημοτικού σχολείου εξελίχθηκε σε έναν… δεύτερο Μακεδονικό Αγώνα. Τον καημό των προσπαθειών αυτών απη­χούσαν τα απομνημονεύματα του στρατηγοί’ Δημητρίου Κάκαβου, εκδεδομένα το 1972, ο οποίος, ανθυπολοχαγός ακόμη, είχε περάσει μερικά από τα καλύτερα χρόνια της νιότης του (1904-09) εργαζόμενος ως «ειδι­κός γραφέας» στο Προξενείο με το ψευδώνυμο Ζώης.

Ο σεισμός του 1978 κατέστησε το κτίριο ακατάλληλο και επιτά­χυνε τις εξελίξεις. “Έναν χρόνο αργότερα, χάρη στην προβολή τον θέματος από το συγκρότημα Λαμπράκη και με την υποστήρι­ξη των υπουργών Δημοσίων Έργων Νικολάου Λαρντινίδη, Βορείου Ελλάδος Νικολάου Μάρτη και, βέβαια, του πρωθυ­πουργού Κωνσταντίνου Καρα­μανλή . άρχισε η ανακαίνιση του κτιρίου, ενώ δρομολογήθηκε η διαδικασία μεταστέγασης του δημοτικού σχολείου. Την ίδια εποχή ιδρύθηκε το Σωματείο «Οι Φίλοι του Μουσείου του Μακεδονικού Αγώνα», το οποίο, τον Δεκέμβριο του 1980. παρέλαβε το ανακαινισμένο κτίριο και επιδόθηκε σε διετή αγώνα για τη συγκέντρωση του απαραίτητου μουσειακού υλι­κού (φωτογραφίες, στολές, οπλισμός, προσωπικά αντικεί­μενα αγωνιστών κλπ ).

Τα εγκαίνια του κτιρίου από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας το 1982 αποτέλεσαν την αφετη­ρία νέων κινητοποιήσει του Σωματείου. Σε μια εποχή που τίποτε στα Βαλκάνια δεν προο­ιωνιζόταν τις σημερινές εξελί­ξεις, οι Φίλοι του Μουσείου δεν αρκέστηκαν στον αρχικό τους στόχο, δηλαδή στη συντήρηση της μνήμης του Αγώνα. Το Μουσείο, προσφέροντας δω­ρεάν ξεναγήσεις, εξελίχθηκε σύντομα σε τακτικό κέντρο σχολικών εκδηλώσεων, γι’ αυτό όλες οι προσπάθειες στράφηκαν πλέον προς την ελκυστικότερη για τους νέους παρουσίαση του Μακεδονικού Αγώνα.

Η αναμόρφωση του Μουσεί­ου και η αναταραχή του διπλω­ματικού σκηνικού στον βαλκα­νικό χώρο οδήγησαν σε μια απρόβλεπτη αύξηση των επι­σκεπτών. Ιδιαίτερα μετά την ενεργοποίηση προγραμμάτων εκπαιδευτικών εκδρομών από τις παραμεθόριες περιοχές, που πρότειναν οι Φίλοι του Μουσεί­ου, οι επισκέψεις των σχολείων εξελίχθηκαν σε πραγματική χιο­νοστιβάδα.

Εξάλλου, από το 1988, μετά από όνειρα μιας πενταετίας, οι δραστηριότητες των Φίλων επε­κτάθηκαν και σ’ έναν τρίτο τομέα, σύμφωνα με τα πρότυπα της σύγχρονης μουσειολογίας, στην έρευνα. Σκοπός των προσ­παθειών αυτών ήταν η δημιουρ­γία ενός Κέντρου Έρευνας του Μακεδονικού Αγώνα (ΚΕΜΑ), προσανατολισμένου κυρίως στην παροχή υπηρεσιών προς τους προπτυχιακούς και μετα­πτυχιακούς φοιτητές του Πανε­πιστημίου.

Παράλληλα, το ΚΕΜΑ, με την οικονομική υποστήριξη της πολιτείας, των Φίλων και των Ιδρυμάτων «Αλέξανδρος Ωνά­σης», «Μποδοσάκης» και «Ιωάννης Φ. Κωστόπουλος», ενεργοποίησε ερευνητικά ιστο­ρικά προγράμματα με βασικό στόχο τη μηχανογράφηση, μέσω ηλεκτρονικοί’ δικτύου, στατι­στικών δεδομένων για τη Μακε­δονία. Σήμερα το ΚΕΜΑ διαθέτει, μεταξύ των άλλων, μηχανο­γραφημένη βιβλιογραφία περί­που 4.000 τίτλων για τη νεότερη ιστορία της Μακεδονίας και μηχανογραφημένη επετηρίδα των Μακεδονομάχων (4.800 εγ­γραφές). Σημαντικότερη όμως δραστηριότητα αποτελεί η συ­γκροτούμενη βάση δεδομένων για την τοπική ιστορία της Μακεδονίας, έργο ομάδας νεα­ρών ιστορικών.

Η δωδεκαετής, αδιάκοπη και αγωνιστική πορεία του Σωμα­τείου «Οι Φίλοι του Μουσείου του Μακεδονικού Αγώνα» απο­τελεί ένα κλασικό παράδειγμα των εξαιρετικών αποτελεσμά­των που μπορεί να φέρει ο συνδυασμός της ιδιωτικής πρω­τοβουλίας, του προσωπικού πά­θους και του σωστού επαγγελ­ματισμού, ιδιαίτερα όταν γίνε­ται ορθή εκτίμηση των συγκυ­ριών και ανάλογος προγραμμα­τισμός των δραστηριοτήτων. Για τους Φίλους του Μουσείου, και ίσως όχι μόνο γι’ αυτούς, ο Μακεδονικός Αγώνας συνεχί­ζεται…

Το Βήμα 8 Νοεμβρίου 1992

 

Want more of this? See these Posts:

  1. Απίστευτο και όμως Ελληνικό – ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ κάνουν οι φίλοι του Τρεμόπουλου του “ΨΕΥΤΟΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ ΛΕΞΙΚΟΥ” σήμερα στην Αθήνα!!!!
  2. Θεσσαλονίκη – Απέκτησαν πληρέστερη εικόνα οι αρχαιολόγοι για το περίφημο ανάκτορο του Φίλιππου Β’
  3. Το ξανασκέπτονται οι Σκοπιανοί για το άγαλμα του Φιλίππου στη Μπίτολα (Μοναστήρι)
  4. Ιωάννης Χασιώτης: Εφόσον το ζήτημα του ονόματος με τα Σκόπια δεν λύθηκε δεν έληξε και ο αγώνας
  5. Κλειστοί για το κοινό οι αρχαιολ. χώροι στην Αρχαία Μίεζα
Comments