Κόντρες για το «χρυσάφι» της Βεργίνας

 

 Κόντρες για το «χρυσάφι» της Βεργίνας

Της Βίκυς Χαρισοπούλου

Η πρωτεύουσα των αρχαίων Μακεδόνων είναι ο µόνος αρχαιολογικός χώρος που έχει δύο ανασκαφές: τη βασική, πανεπιστηµιακή που άρχισε το 1938 και από το 1992 την ανασκαφή της ΙΖ’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων. Μια «άτυπη έριδα» ανάµεσα στις δύο ξεχωριστές ανασκαφές, οι οποίες «γεννούν» χρυσό, µύθους και επιστηµονική τροφή, έρχεται ξανά στην επιφάνεια µε αφορµή την έκθεση για τον Μεγαλέξαντρο στην Οξφόρδη.

Τίνος είναι τελικά τα ευρήµατα από τη Βεργίνα – Αιγές, που εκτίθενται στο Μουσείο ΑΣµόλιαν της Οξφόρδης; Της πανεπιστηµιακής ανασκαφής που άρχισε πριν από 73 χρόνια, συγκλόνισε την παγκόσµια επιστηµονική κοινότητα το 1977 µε την αποκάλυψη των δύο ασύλητων τάφων του Φιλίππου και της Περσεφόνης από τον καθηγητή Μανόλη Ανδρόνικο και συνεχίζεται µε πενιχρά οικονοµικά µέσα αλλά µε σηµαντικά ευρήµατα, όπως τα δύο τελευταία χρυσά στεφάνια; Ή, µήπως, της ΙΖ’ ΕΠΚΑ (Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων) που µε γενναία χρηµατοδότηση κάνει σωστικές ανασκαφές στο ανάκτορο και παράλληλα καταφέρνει να προβάλλεται διεθνώς το σύνολο των ευρηµάτων σε µεγάλα µουσεία της ∆ύσης (στο ΑΣµόλιαν από την περασµένη Τετάρτη έως τον Αύγουστο και στο Λούβρο από τον Οκτώβριο έως τον Ιανουάριο του 2012).

Το ερώτηµα αυτό, που κρύβει µια παλιά διελκυστίνδα ή κόντρα, ήρθε τώρα, ξανά, στην επιφάνεια µε αφορµή των έκθεση 500 ευρηµάτων στην Οξφόρδη. Καθώς εµφανίζονται, σύµφωνα µε τη µία πλευρά, όλα ως προϊόντα των αδρά χρηµατοδοτούµενων ανασκαφών της ΙΖ’ ΕΠΚΑ (η πλειονότητα των οποίων είναι αδηµοσίευτα επιστηµονικά), αν και αρκετά είναι προϊόντα της επιστηµονικής δράσης των διαδόχων του Μανόλη Ανδρόνικου και της πανεπιστηµιακής ανασκαφής που σύµφωνα µε τη διευθύντρια της πανεπιστηµιακής ανασκαφής ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ Χρυσούλα Παλιαδέλη, «για λόγους ακατανόητων προσωπικών φιλοδοξιών, σχεδόν συστηµατικά και αντιδεοντολογικά αποσιωπάται».

«Πανεπιστηµιακή ανασκαφή και ανασκαφή της Εφορείας Αρχαιοτήτων είναι δρόµοι παράλληλοι ή τεµνόµενοι;», ρωτήθηκε τον Σεπτέµβριο του 2008 η επικεφαλής της ανασκαφής. «Τεµνόµενοι», απάντησε, «αφού στο µέγιστο ποσοστό τους τα ευρήµατα που αναδεικνύει το ΥΠΠΟ προέκυψαν από τη συστηµατική ανασκαφή τουΑΠΘ. Αλλά και παράλληλοι αφού οι σωστικές ανασκαφές που διενεργεί στα οικόπεδα του χωριού η ΙΖ’ ΕΠΚΑ συµπληρώνουν την εικόνα µας για τις Αιγές. Η Βεργίνα έχει ψωµί για όλους µας».
«Πανεπιστηµιακή ανασκαφή και ανασκαφή της Εφορείας Αρχαιοτήτων είναι δρόµοι παράλληλοι ή τεµνόµενοι;», ρωτήθηκετον Σεπτέµβριο του 2008 η επικεφαλής της ανασκαφής. «Τεµνόµενοι», απάντησε, «αφού στο µέγιστο ποσοστό τους τα ευρήµατα που αναδεικνύει το ΥΠΠΟ προέκυψαν από τη συστηµατική ανασκαφή τουΑΠΘ. Αλλά και παράλληλοι αφού οι σωστικές ανασκαφές που διενεργεί στα οικόπεδα του χωριού η ΙΖ’ ΕΠΚΑ συµπληρώνουν την εικόνα µας για τις Αιγές. Η Βεργίνα έχει ψωµί για όλους µας».

«Η επιστήµη είναι εθνικό δεδοµένο. Θα προσφέρουµε στο έθνος µόνο όταν εξαντλήσουµε τις επιστηµονικές δυνατότητες του ευρήµατος. Το ΑΠΘ πρέπει να αναλάβει πολύ πιο έντονα τις υποχρεώσεις του στον χώρο. Με ανάλογο τρόπο πρέπει η Πολιτεία να σχεδιάσει και να αλλάξει στρατηγική. Τα µνηµεία δεν είναι σκηνικά για τουριστικά γραφεία», δήλωνε στα «ΝΕΑ» το µέλος της πανεπιστηµιακής ανασκαφής, καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας του ΑΠΘ Στέλλα ∆ρούγου και κοσµήτορας της Σχολής Ανθρωπιστικών Σπουδών του ∆ιεθνούς Πανεπιστηµίου.

Η έριδα µεταξύ πανεπιστηµιακών και αρχαιολόγων της εφορείας κρατήθηκε «πίσω από κλειστές πόρτες», πήρε όµως διαστάσεις πριν από τρία χρόνια στη διάρκεια του 21ου Αρχαιολογικού Συνεδρίου στη Θεσσαλονίκη, στο οποίο οι ανασκαφείς (πανεπιστηµιακοίκαι αρχαιολόγοι της ΙΖ’ ΕΠΚΑ) µετείχαν µε οκτώ(!) διαφορετικές εισηγήσεις για το ίδιο θέµα.

Στο µεταξύ είχε επιχορηγηθεί η ανασκαφή της ΙΖ’ ΕΠΚΑ στοανάκτορο τηςΒεργίνας µε 2,5 εκατ. ευρώ από τον εξαναγκασθέντα σε παραίτηση γενικό γραµµατέα του ΥΠΠΟ Χρήστο Ζαχόπουλο, µε… στρατό 80 και πλέον ανασκαφέων. Ενώ σχεδόν µηδενική ήταν η χρηµατοδότηση από το υπουργείο Παιδείας, µέσω του Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης, η πανεπιστηµιακή ανασκαφή στην αγορά των Αιγών. «Μικρής κλίµακας συµπληρωµατικές έρευνες γίνονται τα τελευταία χρόνια, παρά την πενιχρή οικονοµική υποστήριξη του υπουργείου Παιδείας, που φαίνεται πως αγνοεί εδώ και χρόνια τη µέγιστη συµβολή των πανεπιστηµιακών ανασκαφών. Αντίθετα από το υπουργείο Πολιτισµού, που επέλεξε να χρηµατοδοτήσει γενναία το έργο συντήρησης του ανακτόρου. Πνευµατικός δικαιούχος της επιστηµονικής δηµοσίευσης, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης µε τα ελάχιστα διαθέσιµα δεν θα µπορούσε βεβαίως να αναλάβει τέτοιο εγχείρηµα», τόνιζε χαρακτηριστικά στην εισήγησή της η διευθύντρια της πανεπιστηµιακής ανασκαφής καθηγήτρια Χρυσούλα Παλιαδέλη.

Λίγους µήνες αργότερα, το καλοκαίρι του 2008 ακολούθησε η αποκάλυψη του χρυσού στεφανιού στην αγορά της Βεργίνας από την πανεπιστηµιακή ανασκαφή. Επίσης, νέα ευρήµατα το καλοκαίρι του 2009 (στο µεταξύ η κ. Παλιαδέλη είχε εκλεγεί ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, αλλά συνέχιζε την ανασκαφή). Μεσολάβησε δε και η αποκάλυψη και άλλων ευρήµατων από τους ανασκαφείς Στέλλα ∆ρούγου και Παναγιώτη Φάκλαρη (µε την ελλιπή χρηµατοδότηση του υπουργείου Παιδείας) αλλά και της προϊσταµένης _ από τον περασµένο χρόνο _ της ΙΖ’ ΕΠΚΑ Αγγελικής Κοταρίδου από τη σωστική ανασκαφή του ανακτόρου.

Στο µεταξύ, οι ανασκαφές στη Βεργίνασυνεχίζονται… εις διπλούν. Η βασική πανεπιστηµιακή αλλά µε µειωµένα κονδύλια από το υπουργείο Παιδείας και κατάκαιρούς από τουπουργείο Μακεδονίας-Θράκης και η σωστική από την τοπική Εφορεία Αρχαιοτήτων µε γενναία χρηµατοδότηση από το ΥΠΠΟ.

Μέχρι πρόσφατα, οπότε και διοργανώθηκε η µεγάλη έκθεση στην Οξφόρδη, στο Μουσείο ΑΣµόλιαν µε τον τίτλο «Από τον Ηρακλή στον Μέγα Αλέξανδρο: Θησαυροί από τη βασιλική πρωτεύουσα της Μακεδονίας, ένα ελληνιστικό βασίλειο την εποχή της ∆ηµοκρατίας».

Για αυτή την έκθεση, οι εκπρόσωποι της πανεπιστηµιακής ανασκαφής υποστηρίζουν πως ενηµερώθηκαν καθυστερηµένα και τους ζητήθηκε µόνο η συγγραφή κειµένων για την υποστήριξη των ευρηµάτων, τα οποία παρότι στην πλειονότητά τους είναι προϊόν των πανεπιστηµιακών ανασκαφών φέρονται πως προέρχονται «από τις ανασκαφές της ΙΖ’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων στους βασιλικούς τάφους και το παλάτι των Αιγών, την αρχαία πρωτεύουσα της Μακεδονίας». «Είναι προφανές ότι επικροτώ την πρωτοβουλία της ΙΖ’ ΕΠΚΑ για αυτή τηνπράγµατι πολύ σηµαντική έκθεση ευρηµάτων από τον αρχαιολογικό χώρο της Βεργίνας στην Οξφόρδη. Με εκπλήσσει ωστόσο η αποσιώπηση (από τα σχετικά δηµοσιεύµατα) του Αριστοτέλειου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης, στην ερευνητική δράση του οποίου από το 1938 οφείλεται η συντριπτική πλειονότητα των ευρηµάτων που απαρτίζουν την έκθεση. Ακόµη περισσότερο, επειδή ανάµεσά τους περιλαµβάνονται και εντελώς πρόσφατα πολύτιµα αντικείµενα και σκεύη που _ αν και αδηµοσίευτα _ παραχωρήθηκαν από την καθηγήτρια Στέλλα ∆ρούγου και εµένα, προκειµένου να υποστηριχθεί η πρωτοβουλία αυτή, µε τον καλύτερο δυνατό τρόπο», σχολιάζει η καθηγήτρια και ευρωβουλευτής Χρυσούλα Παλιαδέλη.

«Καλώς πράττει η Πολιτεία και ανταποκρίνεται στο ενδιαφέρον της διεθνούς κοινότητας για εκθέσεις και ενηµέρωση. Ωστόσο, πίσωαπό τα έργα και τους τίτλους υπάρχουν άνθρωποι που εργάζονται συνεχώς και θεσµοί όπως το ΑΠΘ, που υφίσταται στη Βεργίνα από το 1938 δηµιουργώντας µεγάλο έργο µε πενιχρά µέσα. Είναι θέµα πολιτισµού να αποδίδεται δικαιοσύνη όπως πρέπει, διαφορετικά καταστρέφουµε όταν λησµονούµε», συµπληρώνει η καθηγήτρια Στέλλα ∆ρούγου.

Πηγή: Tα Νέα

Related posts:

Want more of this? See these Posts:

  1. Η αρχαία Αµβρακία αποκτά το µουσείο της
  2. Το νεκροταφείο της Πέλλας «γεννά» χρυσάφι
  3. Διευκρίνιση για το Βιβλίο Ιστορίας της Γ’ Γυμνασίου και τα Ίμια
  4. Σύσταση Δρούτσα στον Επίτροπο Φούλε για το όνομα της ΠΓΔΜ
  5. «Επιφυλάξεις» της ΕΕ για το άγαλμα στα Σκόπια
Comments