Οι προεπαναστατικές εφημερίδες σάλπιγγες του ξεσηκωμού

 

417535 4054825501775 1366927115 n Οι προεπαναστατικές εφημερίδες σάλπιγγες του ξεσηκωμού

* Του Απόστολου Ποντίκα

Η εφημερίδα στην ευρύτερη έννοιά της, σημαίνει κάθε κείμενο τυπωμένο ή χειρόγραφο, όπου καταχωρούνται ειδήσεις, οι οποίες αναφέρονται σε μια ορισμένη δραστηριότητα. Στην ακριβέστερη έννοια, ο όρος εφημερίδα χαρακτηρίζει το καθημερινό ειδησεογραφικό έντυπο. Βέβαια, θεωρείται ότι ο όρος εφημερίδα είναι δημιούργημα των νεότερων εποχών, αλλά, όμως, η δημοσιογραφία ως διαδικασία πληροφόρησης είναι πολύ παλιό φαινόμενο και τα πρώτα σπέρματά της υπάρχουν στην αρχαία Ελλάδα και μπορούμε να πούμε ότι πατέρας της, θεωρείται ο Ηρόδοτος. Στα χρόνια του Μ. Αλεξάνδρου, εμφανίζονται τα ημερολόγια και οι πρώτες βασίλειοι εφημερίδες.

Η ελληνική επανάσταση του ‘21 και ο γενικά ο ξεσηκωμός του υπόδουλου έθνους, δεν θα μπορούσε να πετύχει απόλυτα, αν δεν βοηθούσε και ο Τύπος στο εξωτερικό. «Φρούρια της ελευθερίας, απόρθητα κάστρα», χαρακτήρισε ο πρωτομάστορας της πνευματικής αναγέννησης του έθνους, Αδαμάντιος Κοραής, τις πρώτες ελληνικές εφημερίδες που κυκλοφόρησαν προεπαναστατικά στη Βιέννη στο τέλος του 18ου αιώνα, όπως και αυτές που ακολούθησαν στη διάρκεια του μεγάλου Αγώνα. Ειδικά, ο ελληνικός Τύπος της Βιέννης, αλλά και οι εφημερίδες που εκδόθηκαν στα κατοπινά χρόνια στον ελληνικό χώρο, ήταν η Πυρσοφόρος θρυαλλίδα του Ξεσηκωμού, για την απολύτρωση του Γένους.

Η πρώτη ελληνική εφημερίδα εκδόθηκε στη Βιέννη, το 1784 από τον Ζακύνθιο Γεώργιο Βεντότη, ο οποίος είχε σπουδάσει στην Ιταλία και στη συνέχεια εργάστηκε στη Βιέννη, ως διορθωτής. Εγκαταστάθηκε στη Βιέννη, όπου απέκτησε δικό του τυπογραφείο, αφού στην Ελλάδα κάτω από την άγρυπνη παρακολούθηση του Τούρκου δυνάστη, ήταν απαγορευμένο να ενημερώνεται ο ελληνικός λαός για τις πράξεις της κυβέρνησης, πολύ δε περισσότερο να τις κρίνει.

Για την έκδοση της πρώτης ελληνικής εφημερίδας, υπάρχουν και άλλες διαφορετικές μαρτυρίες, οι οποίες φαίνεται να έχουν στοιχεία ακρίβειας και αλήθειας.

Μια τέτοια μαρτυρία είναι αυτή του ιστοριογράφου της Βιέννης και γραμματέα του Αυστριακού αρχικαγκελαρίου, Joxann Perrd, ο οποίος γράφει «Το έτος 1784, ο κύριος Βεντότης εκδίδει ελληνική εφημερίδα, η οποία εστέλετο εις τας τουρκικάς επαρχίας. Καθώς λέγουσι το Διβάνιον εύρεν την επιχείρησιν αυτήν λίαν επικίνδυνον. Διό και επαύθη δύο μήνας αργότερον η εφημερίς αύτη».

Από άλλες πηγές, υποστηρίζεται ότι η πρώτη ελληνική εφημερίδα, εκδόθηκε πάλι στη Βιέννη αλλά μετά από έξι χρόνια, στις 31 Δεκεμβρίου 1790, από τους αδελφούς Μαρκίδες Πουλίους. Τα δυο αυτά αδέλφια κατάγονταν από τη Σιάτιστα της Δυτικής Μακεδονίας και εγκαταστάθηκαν στην αυστριακή πρωτεύουσα, που ήταν τότε το διεθνές κέντρο διπλωματικής δραστηριότητας. Στη Βιέννη, τα δύο αδέλφια δημιούργησαν δικό τους τυπογραφείο και αποφάσισαν οι φλογεροί αυτοί πατριώτες της Σιάτιστας, να εκδώσουν μυστικά την εφημερίδα, η οποία κυκλοφορούσε κάθε Τρίτη και Παρασκευή, με ετήσια συνδρομή 14 φιορίνια. Η εφημερίδα είχε πρωταρχικό σκοπό, όχι τον κερδώο Ερμή, αλλά την ωφέλεια του έθνους και κράτησε η έκδοσή της, έως το 1798, οπότε απαγορεύτηκε η κυκλοφορία της από τις αυστριακές αρχές.

Αιτία της απαγόρευσης και της σύλληψης του Γεωργίου Πούλιου ήταν, η στενή συνεργασία των Μαρκίδων με τον Ρήγα Βελεστινλή. Αυτοί είχαν εξασφαλίσει στον Ρήγα το κατάλληλο τυπογραφείο, όπου μπόρεσε και τύπωσε και κυκλοφόρησε τη Χάρτα του και τα εμπνεόμενα Θούριά του. «Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή, παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή».

Ύστερα από όλα αυτά, επόμενο ήταν ο Ρήγας και ο Γεώργιος Πούλιος, να καταγγελθούν στις αυστριακές αρχές για παράνομη δράση και να επέμβει η Αυστριακή αστυνομία, ύστερα από διάβημα της Τουρκίας. Ο Ρήγας, ειδοποιήθηκε κρυφά από Έλληνες πατριώτες και μπόρεσε να φύγει από τη Βιέννη τον Νοέμβριο του 1797. Δυστυχώς, όμως, μπορεί να γλίτωσε τότε, δεν μπόρεσε να ξεφύγει στη συνέχεια την αυστριακή καταδίωξη . Έτσι, αργότερα συνελήφθη στην Τεργέστη και φυλακίστηκε για να παραδοθεί τελικά στην εξουσία των Τούρκων και μαζί με τους συντρόφους του βρήκε τραγικό θάνατο από πνιγμό στα ορμητικά νερά του Σαύου ποταμού, ένα χρόνο αργότερα στα 1798, ήρθε και η σειρά του φλογερού πατριώτη, Γεωργίου Πούλιου. Τον έκλεισαν στις ανήλιες φυλακές για τέσσερις μήνες και στη συνέχεια απελάθηκε στην Αυστρία, από όπου στη συνέχεια κατέφυγε στη Γερμανία. Τα μόνα πλήρη σώματα της εφημερίδας σήμερα, βρίσκονται στη μονή των Ιβήρων του Αγίου Όρους και στην Ακαδημία της Ρουμανίας, στο Βουκουρέστι.

Στη σειρά εκδόσεων της Βιέννης, έρχεται τρίτος ο Ερμής Λόγιος, ο οποίος κυκλοφόρησε το 1811, με διευθυντή τον Θεσσαλό, Άνθιμο Γαζή που ήταν εφημέριος στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου της αυστριακής πρωτεύουσας και στενός φίλος του Κοραή. Ο Γαζής, είχε προκαλέσει τη δυσαρέσκεια του Κοραή, λόγω της ουδετερότητας που κράτησε η εφημερίδα στο γλωσσι%C

Related posts:

Want more of this? See these Posts:

  1. Απίστευτο και όμως Ελληνικό – ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ κάνουν οι φίλοι του Τρεμόπουλου του “ΨΕΥΤΟΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ ΛΕΞΙΚΟΥ” σήμερα στην Αθήνα!!!!
  2. Ο Θάνατος του Κολοκοτρώνη μέσα από εφημερίδες της Εποχής
  3. Σοκάρουν μηνύματα Θαυμασμού σε Σκοπιανές εφημερίδες για τον.. διαβόητο Ναζί Ρούντολφ Ες
  4. Θεσσαλονίκη – Απέκτησαν πληρέστερη εικόνα οι αρχαιολόγοι για το περίφημο ανάκτορο του Φίλιππου Β’
  5. Σκοπιανό : Περνούν οι Ελληνικές Θέσεις στην Σύνοδο του ΝΑΤΟ

Comments are closed.