Το Βασίλειο του Πόντου ή Βασίλειο των Μιθριδατών (302 – 64 π.Χ.) :: History Of Macedonia – Ιστορία της Μακεδονίας History Of Macedonia - Ιστορία της Μακεδονίας » Το Βασίλειο του Πόντου ή Βασίλειο των Μιθριδατών (302

Sep 20 2009

Το Βασίλειο του Πόντου ή Βασίλειο των Μιθριδατών (302 – 64 π.Χ.)

Posted by D-Mak in Alexander the Great, Ancient Historians, Ancient Macedonian History, Greece

Της Μαριάννας Κορομηλά

normal mithridatis3 Το Βασίλειο του Πόντου ή Βασίλειο των Μιθριδατών (302 64 π.Χ.)

Φώτο: Άρης Βούρης, Περιοδικό Αρχαιολογία, Αμάσεια (Εσωτερικός Πόντος). Στην δυτική όχθη του ποταμούη Ίρι, οι Μιθριδάτες βασιλείς έχτισαν, γύρω στο 300, π.Χ. την πρωτεύουσα τους. Ενίσχυσαν με πύργους και τέιχη το απρόσιτο φαράγγι και λάξεψαν στον βράχο του μνημειθώδεις βασιλικούς τάφους που δεπόζουν της παλιάς πόλης.

Κοιτίδα αυτού του ιδιόμορφου «ελληνιστικού» Βασιλείου ήταν η Αμάσεια, μια καλά οχυρωμένη πόλη του μεσόγειου Πόντου, χτισμένη πάνω σε ένα φαράγγι απ’ όπου περνά ο ποταμός Ίρις. Το ιστορικό της ίδρυσης του έχει άμεση σχέση με την εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου στη δυτική Ασία, τη συντριβή των περσικών δυνάμεων και την κατάλυση της τεράστιας Περσικής Αυτοκρατορίας των Αχαιμενιδών.

Ο στρατός του Μακεδόνα βασιλιά δεν είχε προχωρήσει βόρεια της Άγκυρας και έτσι ολόκληρος ο δυτικός Πόντος συνέχισε να διοικείται από σατράπες περσικής καταγωγής (ενώ ο απομονωμένος ανατολικός Πόντος δεν είχε ποτέ κατακτηθεί ουσιαστικά). Μετά τον θάνατο του Αλέξανδρου και τη δημιουργία των Ελληνιστικών Βασιλείων, ο Μιθριδάτης Α’ κήρυξε τον δυτικό Πόντο ανεξάρτητο και ίδρυσε το 302 π.Χ. (ή ίσως λίγο νωρίτερα) το μικρό βασίλειο του Πόντου, χωρίς να καταλύσει το πολίτευμα των παραθαλάσσιων ελληνικών πόλεων, που έλεγχαν τις αγορές και την εμπορική ναυτιλία. Δίχως τους έμπειρους Έλληνες το νεαρό κράτος δεν θα μπορούσε να αναπτυχθεί οικονομικά. Επίσημη γλώσσα του κράτους ήταν τα ελληνικά, και οι Μιθριδάτες προώθησαν τον εξελληνισμό της ενδοχώρας, ενώ οι λιγοστοί Ιρανοί γαιοκτήμονες, που κατοικούσαν στην εύφορη ημιορεινή περιοχή γύρω από την Αμάσεια, διατήρησαν κυρίως τις θρησκευτικές τους δοξασίες. Πολύ αργότερα το Μιθριδατικό Βασίλειο επεκτάθηκε ανατολικά. Το 183 π.Χ. ο βασιλιάς Φαρνάκης Α’ κατέλαβε την Κερασούντα, την Τραπεζούντα και οι διάδοχοι του άπλωσαν την κυριαρχία τους σε ολόκληρο τον ανατολικό και βόρειο Εύξεινο Πόντο (όπως φαίνεται στο χάρτη). Για ένα μικρό διάστημα, από το 108 μέχρι το 64 π.Χ., ο τελευταίος Μιθριδάτης κατόρθωσε να ενοποιήσει το μεγαλύτερο μέρος της Μαύρης Θάλασσας· το θαλασσινό αυτό βασίλειο στηρίχτηκε στις δεκάδες μικρές και μεγάλες ελληνικές πόλεις και στα πλοία τους.

normal mithridatis4 Το Βασίλειο του Πόντου ή Βασίλειο των Μιθριδατών (302 64 π.Χ.)

Για να ασκούν πλήρη εποπτεία στο θαλασσινό τους βασίλειο, οι Μιθριδάτες είχαν μεταφέρει την πρωτεύουσα τους από την ημιορεινή Αμάσεια στην παράλια Σινώπη, την ελληνική μεγαλούπολη της Παφλαγονίας. Έτσι τον καιρό εκείνο, στη διάρκεια του 2ου και του 1ου αιώνα, η Σινώπη έγινε η πρώτη πόλη του Εύξεινου Πόντου και τα προϊόντα της κατέκτησαν τις αγορές του Βασιλείου. Όμως όλα αυτά δεν κράτησαν για πολύ. Ο Μιθριδάτης ο Ευπάτορας φιλοδοξούσε να διαβεί τα όρια της Μαύρης Θάλασσας και να κατακτήσει τμήματα του ρωμαιοκρατούμενου ελληνιστικού κόσμου της Μικράς Ασίας. Οι σφοδροί και αλλεπάλληλοι Μιθριδατικοί πόλεμοι εναντίον των Ρωμαίων ανάγκασαν τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία να στείλει ισχυρές δυνάμεις στον Πόντο, για να χτυπήσει τις εστίες της αντίστασης. Οι αρχαιοελληνικές πόλεις στη νότια ακτή της Μαύρης Θάλασσας καταστράφηκαν, πληρώνοντας πολύ ακριβά τη συμμετοχή των πλοίων τους στους πολέμους. Οι ρωμαϊκές νίκες οφείλονται κυρίως στις εκστρατείες που διηύθυνε ο στρατηγός Λούκουλλος μετά το 73 π.Χ., αλλά το έργο της καταστροφής και της κατάκτησης ολοκληρώθηκε μετά το 66 π.Χ., όταν ο Πομπήιος νίκησε κατά κράτος τις ποντιακές δυνάμεις και ενσωμάτωσε το Μιθριδατικό Βασίλειο στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, το 64 π.Χ.